<?xml version="1.0" encoding="utf-8" standalone="yes"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <teiHeader>
    <fileDesc>
      <titleStmt>
        <title type="main" level="a">A German Manuscript Grammar by Johann Werner Paus (1706)</title>
        <author>
          <persName n="1" ref="https://orcid.org/0000-0001-6861-6512" type="ORCID">
            <forename>Natalia V.</forename>
            <surname>Kareva</surname>
            <placeName type="affiliation">Russian Academy of Sciences, Russian Federation</placeName>
          </persName>
          <persName n="2" ref="https://orcid.org/0000-0001-8701-9684" type="ORCID">
            <forename>Evgeny G.</forename>
            <surname>Pivovarov</surname>
            <placeName type="affiliation">Saint Petersburg Institute of History, Russian Federation</placeName>
          </persName>
        </author>
        <respStmt>
          <resp>This is a section of <title>Language and Education in Petrine Russia</title>(DOI: <idno type="DOI">10.36253/979-12-215-0585-6</idno>) by </resp>
          <name>Swetlana Mengel, Laura Rossi</name>
        </respStmt>
      </titleStmt>
      <publicationStmt>
        <publisher>Firenze University Press</publisher>
        <pubPlace>Florence</pubPlace>
        <date when="2024">2024</date>
        <idno type="DOI">https://doi.org/10.36253/979-12-215-0585-6.09</idno>
        <availability>
          <p>Available for academic research purposes</p>
          <p>Open Access</p>
          <p>Copyright Author(s)</p>
          <licence source="text" target="https://creativecommons.org/licenses/by/4.0/legalcode">
            <p>Content licence CC BY 4.0</p>
          </licence>
          <licence source="metadata" target="https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/legalcode">
            <p>Metadata licence CC0 1.0</p>
          </licence>
        </availability>
      </publicationStmt>
      <sourceDesc>
        <p>This is original content, published for academic research purposes</p>
      </sourceDesc>
    </fileDesc>
    <encodingDesc>
      <appInfo>
        <application version="2.2" ident="Booksflow">
          <desc>Digital edition XML powered by Booksflow</desc>
        </application>
      </appInfo>
    </encodingDesc>
    <profileDesc>
      <abstract xml:lang="en">
        <p>Petrine epoch is often seen as both rapidly adopting Western values and revolutionary regarding the antecedent Russian cultural tradition, although still strongly depending upon it. Manuductio ad linguam Germanicam, written in 1706 by J. W. Paus and preserved at the Library of the Russian Academy of Sciences, is an example of this, as it combines Church Slavonic terminology and basic definitions with European conceptual models, a feature that became characteristic of many early eighteenth-century bilingual manuals. Manuductio ad linguam Germanicam are draft notes, concerning how to compile a foreign language manual for Russian students in their native tongue. The text has attracted some scholarly attention; however, until now, no one has analyzed its linguistic conception and terminology. Paus’s ideas were pioneering. The text allows us to reconstruct how German was taught at the Moscow gymnasium: the mentor spoke Russian, often resorting to Latin terminology and occasionally – to German definitions. Paus borrowed the basic structure of his manual from Smotrytsky, while some of his comments indicate an orientation on seventeenth-century German “universal” grammars such as those by Ch. Helvig and J. Bödiker.</p>
      </abstract>
      <textClass>
        <keywords>
          <list>
            <item>Petrine Russia</item>
            <item>J. W. Paus</item>
            <item>German Grammar</item>
            <item>manuscript 1706</item>
          </list>
        </keywords>
      </textClass>
    </profileDesc>
  </teiHeader>
  <text>
    <body>
      <p>It is available online at https://doi.org/10.36253/979-12-215-0585-6.09<ref target="https://doi.org/10.36253/979-12-215-0585-6.09" /></p>
      <div><head>A German Manuscript Grammar <lb/>by Johann Werner Paus (1706)</head><p rend="h1_author" ><hi rend="CharOverride-1">Natalia V. Kareva, Evgeny G. Pivovarov</hi></p><p rend="h1_indexAbstract"><hi rend="bold">Аннотация</hi><hi >: </hi><hi rend="italic">Рукописная немецкая грамматика Иоанна Венера Пауса (1706).</hi><hi > Петровское время характеризовалось быстрым усвоением западных ценностей и революционными изменениями в русской культуре, сохраняя при этом зависимость от традиций предшествующей эпохи. Рукописный учебник И.В. Пауса </hi><hi rend="italic">Manuductio ad linguam Germanicam</hi><hi > (1706) является ярким примером синтеза двух культурных течений. Структуру и основные дефиниции Паус заимствовал у М. Смотрицкого. При этом некоторые кодификационные решения указывают на влияние немецких «универсальных» грамматик XVII века. Учебник Пауса позволяет представить, как в Московской гимназии обучали немецкому языку: преподавание велось на русском с использованием латинской (и изредка немецкой) терминологии.</hi></p><p rend="h1_indexAbstract"><hi rend="bold">Ключевые слова</hi>:<hi> </hi><hi rend="CharOverride-3">Паус, грамматика, немецкий язык</hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >The Petrine period has been conventionally assessed as both rapidly adopting Western values and revolutionary regarding the earlier Russian cultural tradition, although still reliant on it</hi><hi rend="notes_number CharOverride-4" ><hi><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-007">1</ref></hi></hi><hi rend="CharOverride-1" >. The recruitment of foreign specialists, initiated by the first Romanovs, became more and more common. Initially, non-Russian military officers, merchants, craftsmen and physicians lived in a separate German Quarter, the Nemetskaya sloboda in Moscow. During and soon after his Grand Embassy of 1697–98, Peter I promoted two simultaneous measures. Hundreds of young Russians were sent to Germany, France, Italy, Holland and England to be educated, while an ever-expanding stream of Europeans was hired to come work in Russia. These were people of different backgrounds, education, experience and religious beliefs, and adapted differently to the unfamiliar environment. The Nemetskaya sloboda was not homogenous. Thus, rivalry between Protestant and Catholic schools in Moscow drove Halle Pietists’ adherent Justus Samuel Scharschmid, pastor of a new Lutheran congregation, to seek out skilled teachers (</hi><hi rend="CharOverride-1">Ковригина</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1999, 307). In response to his summons, the well-educated scholar and preacher, Johann Werner Paus, arrived to Russia in the winter of 1701–1702 (</hi><hi rend="CharOverride-1">РГАДА</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Ф</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 150/1. </hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 160. № 1; about his journey see: Winter 1959). </hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >The protocol of Paus’ interrogation (published by </hi><hi rend="CharOverride-1">Перетц</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1902, 109–10, </hi><hi rend="CharOverride-1">втор</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">паг</hi><hi rend="CharOverride-1" >.; </hi><hi rend="CharOverride-1">Белокуров</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">Зерцалов</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1907, 38–9) indicates that on January 10, 1702, “A foreigner from Saxony Jagan Werner [i.e., Paus] appeared at the Ambassadorial Office [Posol’skiy prikaz] […] and during the questioning he said: he was born […] in the city of Salz, in the Saxon land; he studied at school and, [working] in the appropriate disciplines he reached philosophy; and the highest authorities in the city of Halle conferred him the title of professor. And last year, pastor Sharsmith (</hi><hi rend="CharOverride-1">Шарсмитъ</hi><hi rend="CharOverride-1" >) [sic] wrote from Moscow, from the German Quarter, to the head of their school, asking that he choose a professor, a learned person, and send [him] to Moscow. And in response to the pastor’s letter, the head professor sent him, Jagan, to Moscow, and he, Jagan, came to Moscow […] to teach Greek, Latin, German, and Hebrew languages in school […].” The unnamed recommender was Paus’ mentor, the outstanding Pietist August Hermann Francke (for his testimonial, see </hi><hi rend="CharOverride-1">Перетц</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1902, 110; </hi><hi rend="CharOverride-1">Смагина</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1998, 146).</hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >In Moscow Paus began studying Russian, making extracts from the Gospel (</hi><hi rend="CharOverride-1">НИОР</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">БАН</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Собр</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">иностр</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">рук</hi><hi rend="CharOverride-1" >. Q 193). He taught at the New Lutheran Church school and then at Johann Ernst Glück’s gymnasium. Its head and tutors were also Pietists (</hi><hi rend="CharOverride-1">Ковригина</hi><hi rend="CharOverride-1" >, 1999, 318–19, 325). After Glück’s death, Paus became the gymnasium’s director. However, “a bright devotee of the ascetic trend” in Pietism, he was unable to find common ground with his less strict and austere colleagues and after endless quarrels had to leave the school (Winter 1953, 169–70; Winter 1958, 745; </hi><hi rend="CharOverride-1">Смагина</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1998, 147; </hi><hi rend="CharOverride-1">Ковригина</hi><hi rend="CharOverride-1" >, 1999, 325–27). </hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >By that time Paus had compiled a number of translated and original works, including: tonic verses (</hi><hi rend="CharOverride-1">НИОР</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">БАН</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Собр</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">иностр</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">рук</hi><hi rend="CharOverride-1" >. Q 213. </hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 179);</hi><hi rend="notes_number CharOverride-4"><hi><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-006">-1</ref></hi></hi><hi rend="CharOverride-1" > a </hi><hi rend="italic">History of Constantinople</hi><hi rend="CharOverride-1" > — </hi><hi rend="italic">История</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">Царьградская</hi><hi rend="CharOverride-1" > (</hi><hi rend="CharOverride-1">Моисеева</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1980, 36–39); Russian variants of pedagogical treatises by François Fénelon and Erasmus of Rotterdam (Bragone 2012; </hi><hi rend="CharOverride-1">Брагоне</hi><hi rend="CharOverride-1" > 2012); the Russian version of selected dialogs from </hi><hi rend="italic">Selectiora quædam colloquia latino-germanica</hi><hi rend="CharOverride-1" > by Johann Georg Seybold (</hi><hi rend="CharOverride-1">Брагоне</hi><hi rend="CharOverride-1" > 2021a, 201–36); a translation of Luther’s </hi><hi rend="italic">Small Catechism</hi><hi rend="CharOverride-1" > (</hi><hi rend="CharOverride-1">Брагоне</hi><hi rend="CharOverride-1" > 2021b, 237–53); and dictionaries (</hi><hi rend="CharOverride-1">Михальчи</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1963, 115–19). Paus probably collaborated with Glück in adapting John Amos Comenius’s books (</hi><hi rend="CharOverride-1">Перетц</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1902, 159–61; </hi><hi rend="CharOverride-1">Безрогов</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">Кошелева</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">Ромашина</hi><hi rend="CharOverride-1" > 2021, 130). In 1705 he also started working on a Slavonic-Russian grammar, which was presented to the Academy of Sciences two decades later (</hi><hi rend="CharOverride-1">НИОР</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">БАН</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">Осн</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">собр</hi><hi rend="CharOverride-1" >. Q 192/I; its publication: Keipert 2016)</hi><hi rend="notes_number CharOverride-4" ><hi><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-005">-1</ref></hi></hi><hi rend="notes_number CharOverride-1" >.</hi><hi rend="CharOverride-1" > Various of his manuscripts concerning his tutoring and workaday activities, have found their way into archives in St. Petersburg and Moscow, such as school curricula (</hi><hi rend="CharOverride-1">НИОР</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">БАН</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Собр</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">иностр</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">рук</hi><hi rend="CharOverride-1" >. Q 213); rules of conduct for gymnasium students and teachers (</hi><hi rend="CharOverride-1">РГАДА</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Ф</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 364. </hi><hi rend="CharOverride-1">Д</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 109. </hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 63; </hi><hi rend="CharOverride-1">Ковригина</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1998, 325–26); and his diaries (</hi><hi rend="CharOverride-1">СПбФ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">АРАН</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Р</hi><hi rend="CharOverride-1" >. III. </hi><hi rend="CharOverride-1">Оп</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 1. № 167. </hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 12–17; </hi><hi rend="CharOverride-1">Винтер</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1959, 315). During this period, in 1706, Paus composed his German grammar — </hi><hi rend="italic">Manuductio ad linguam Germanicam sive Teutonicam in commodum juventutis Slavono Rossicae studio. Zuführung zur Teutschen Sprache den Anfahenden zum Nützen. </hi><hi rend="italic">Приведен</hi><hi rend="italic">i</hi><hi rend="italic">е</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">къ</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">герман</hi><hi rend="italic">с</hi><hi rend="italic">ком</hi><hi rend="italic">ꙋ</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">язык</hi><hi rend="italic">ꙋ</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">в</hi><hi rend="italic">ъ</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">полз</hi><hi rend="italic">ꙋ</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">начинающим</hi><hi rend="italic">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1" > — </hi><hi rend="italic">Introduction to the German Language for the Benefit of Beginners</hi><hi rend="CharOverride-1" >.</hi></p><p rend="text" ><hi rend="italic">Manuductio ad linguam Germanicam</hi><hi rend="CharOverride-1" > consists of notes and was preserved as part of a manuscript miscellany (</hi><hi rend="CharOverride-1">НИОР</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">БАН</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Собр. иностр. рук. </hi><hi rend="CharOverride-1" >O </hi><hi rend="CharOverride-1">121) (Мурзанова, Боброва и Петров 1956, 208; Копанев et al. 1958, 263). </hi><hi rend="CharOverride-1" >Apart from the German grammar (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 1–38) the miscellany contains: (1) </hi><hi rend="italic">Colloquia ex Ludolfi grammatica</hi><hi rend="CharOverride-1" > — the Russian part of the dialogues from Heinrich Wilhelm Ludolf’s textbook (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 47–61);</hi><hi rend="notes_number CharOverride-4"><hi><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-004">-1</ref></hi></hi><hi rend="CharOverride-1" > Paus probably wanted to translate them to German. (2) </hi><hi rend="italic">Delineamenta D-ni Praepositi Glukii, quae de Ruthenica grammatica duxit magno hinc inde hiatu</hi><hi rend="CharOverride-1" > — the sections about verbs and syntax from Glück’s grammar (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 90–122)</hi><hi rend="notes_number CharOverride-4"><hi><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-003">-1</ref></hi></hi><hi rend="notes_number CharOverride-1">.</hi><hi rend="CharOverride-1" > (3) </hi><hi rend="italic">Всякие</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">беседы</hi><hi rend="CharOverride-1" > — </hi><hi rend="italic">All sorts of conversations</hi><hi rend="CharOverride-1" >, a Russian-German thematic phrasebook</hi><hi rend="notes_number CharOverride-4"><hi><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-002">-1</ref></hi></hi><hi rend="CharOverride-1" > (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 127–37, 152–56 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.). (4) </hi><hi rend="italic">Gemeine Gespräche </hi><hi rend="CharOverride-1" >[…]</hi><hi rend="italic"> in Veneroni Grammatic zu finden</hi><hi rend="CharOverride-1" > — the German dialogues from Giovanni Veneroni’s grammar (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 157–78 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.)</hi><hi rend="notes_number CharOverride-4"><hi><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-001">-1</ref></hi></hi><hi rend="notes_number CharOverride-1">.</hi><hi rend="CharOverride-1" > (5) </hi><hi rend="italic">Allersame Redens-Arten</hi><hi rend="CharOverride-1" > — an anthology of German expressions used in various situations (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 178 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.–186 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.). In 1724, Paus was invited to join the Academy of Sciences in St. Petersburg. After his death, the scholar’s extensive private library and manuscript collection — 220 items on history, philology, pedagogy, and manuals for the study of foreign languages, apparently including </hi><hi rend="italic">Manuductio ad linguam Germanicam</hi><hi rend="CharOverride-1" > — entered the Academy library (</hi><hi rend="italic">Протоколы</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">заседаний</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">конференции</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">императорской</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">Академии</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">наук</hi><hi rend="CharOverride-1" >, 170–90). </hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >These documents were written in one hand, although the ink was changed several times. Its total volume is 185 leaves in 8</hi><hi rend="superscript CharOverride-4" >o</hi><hi rend="CharOverride-1" >. Some sheets are left blank. The text has attracted scholars’ attention, primarily due to the fragment of Glück’s</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >grammar (Keipert, Uspenskij, Živov 1994, 13–6). Some information about Paus’ German grammar may be found in V. N. Peretz, D. E. Mikhalchi and K. Koch’s works (</hi><hi rend="CharOverride-1">Перетц</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1902, 163; </hi><hi rend="CharOverride-1">Михальчи</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1963, 113–14; Koch 2002, 213–14). However, until now the manual’s linguistic conception and its terminology have not been analyzed. Yet Paus’ notes broke new ground in trying to compile a foreign language grammar for Russian students in their native tongue.</hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >Most of the manuscript is in Russian, using terminology dating back to Meletius Smotrytsky’s “Grammar”. Paus potentially worked with its 1648 Moscow edition, as Peretz points out that having arrived in the country he learnt Russian from this book (</hi><hi rend="CharOverride-1">Перетц</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1902, 151–52). In </hi><hi rend="italic">Manuductio ad linguam Germanicam</hi><hi rend="CharOverride-1" > the author predominantly used Slavonic terms, but he also interspersed the text with Latin terms in transliteration and provided brief explanations in German. The manuscript indicates that he initially planned to organize a manual in question-answer form, but later abandoned this idea — see the crossed-out lines on leaf 3: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Какимъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">образомъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">немецкои</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">языкъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">учится</hi><hi rend="CharOverride-1" >? </hi><hi rend="CharOverride-1">О</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">т</hi><hi rend="CharOverride-1">в</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">тъ</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Прил</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">жнымъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">собран</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">емъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > […] </hi><hi rend="CharOverride-1">Изв</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">стнымъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">разд</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">лен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">емъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">речен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">или</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">словесъ</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Разумнымъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">сочинениемъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">ихъ</hi><hi rend="CharOverride-1" >». And further on the same leaf: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Сия</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">речен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">я</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">какая</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">коликог</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">бая</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">суть</hi><hi rend="CharOverride-1" >? </hi><hi rend="CharOverride-1">[</hi><hi rend="CharOverride-1" >crossed</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >out</hi><hi rend="CharOverride-1">] С</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">ть осмократная, иногда же нарицаются осмь части слова» (Л.</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">3). </hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >The</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >author</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >distinguishes</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >the</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >following</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >parts</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >of</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >speech</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >in</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >German</hi><hi rend="CharOverride-1">: </hi><hi rend="CharOverride-1" >noun</hi><hi rend="CharOverride-1"> («имя»), </hi><hi rend="CharOverride-1" >pronoun</hi><hi rend="CharOverride-1"> («м</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">стоимен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е»), </hi><hi rend="CharOverride-1" >verb</hi><hi rend="CharOverride-1"> («глаголъ»), </hi><hi rend="CharOverride-1" >participle</hi><hi rend="CharOverride-1"> («причаст</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е»), </hi><hi rend="CharOverride-1" >adverb</hi><hi rend="CharOverride-1"> («нар</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">ч</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е»), </hi><hi rend="CharOverride-1" >preposition</hi><hi rend="CharOverride-1"> («пре</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">логъ»), </hi><hi rend="CharOverride-1" >conjunction</hi><hi rend="CharOverride-1"> («со</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">зъ»), </hi><hi rend="CharOverride-1" >interjection</hi><hi rend="CharOverride-1"> («междомет</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е») (Л.</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">3). </hi><hi rend="CharOverride-1" >In the first part of his textbook (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 2 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.–19) he writes about nouns, pronouns and verbs, while articles are not considered as a separate category. At first, Paus suggests that “small words” should be regarded as adjectives: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Къ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">прилагателным</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">причи</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">с</hi><hi rend="CharOverride-1">ляются</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">малая</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">словца</hi><hi rend="CharOverride-1" > […]». Later he struck out that phrase and just stated that the Germans, according to Greek custom, put «small words» before nouns. Such speech units are called articles:</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >«</hi><hi rend="CharOverride-1">Германцы</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">по</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">обычаю</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">грече</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">с</hi><hi rend="CharOverride-1">кому</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">пре</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">ставляютъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">свои</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">м</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">именамъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">малая</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">словца</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">которая</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">артикулы</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">нарицаются</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">der</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">die</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">das</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">ein</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">eine</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">ein</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 3–3 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.). Our perspective suggests that Paus’s indecision on how to assign and label articles arises from their absence in Smotritsky’s “Grammar”, which provided no distinct recognition or terminology for them.</hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >Following, obviously, Smotrytsky’s </hi><hi rend="italic">Grammar</hi><hi rend="CharOverride-1" >, Paus defines the noun as the denotation of “a thing declining by cases without time [tense]”: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Что</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">имя</hi><hi rend="CharOverride-1" >? [crossed out] </hi><hi rend="CharOverride-1">Имя</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">часть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">слова</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">вещи</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">наречен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">падежми</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">скланяющая</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">без</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">ъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">времене</hi><hi rend="CharOverride-1" >» — </hi><hi rend="CharOverride-1">с</hi><hi rend="CharOverride-1" >ompare Smotrytsky’s definition: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Имя</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">естъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">часть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">слова</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">вещи</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">наречен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">падежьми</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">скланяющая</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">времене</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">же</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">д</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">йство</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">или</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">страдан</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">знаменоующаго</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">не</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">имоущая</hi><hi rend="CharOverride-1" >» ([</hi><hi rend="CharOverride-1">Смотрицкий</hi><hi rend="CharOverride-1" >] 1648, </hi><hi rend="CharOverride-1">л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 76 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.).</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >In German it is twofold — a substantive and adjective, «</hi><hi rend="CharOverride-1">Сколиког</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">бо</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">имя</hi><hi rend="CharOverride-1" >? [crossed out] </hi><hi rend="CharOverride-1">Имя</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">с</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">г</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">бо</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">с</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">ществителное</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">як</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">der Himmel</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">der Mensch</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">прилагателное</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">як</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">himmlich</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">menschlich</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 3). The scholar also distinguishes three types of noun declension — masculine (</hi><hi rend="italic">der Mann </hi><hi rend="italic">мужъ</hi><hi rend="CharOverride-1" >), feminine (</hi><hi rend="italic">die Frau </hi><hi rend="italic">жена</hi><hi rend="CharOverride-1" >) and neuter (</hi><hi rend="italic">das Thier </hi><hi rend="italic">животно</hi><hi rend="CharOverride-1" >), noting the different number of cases in German and Russian. He notes that German has only four cases. Vocative forms coincide with Nominative. The meanings of «Narrative» (i.e., Prepositional) and Instrumental are expressed by other cases with prepositions: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Немецк</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">толк</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">четыри</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">падежи</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">потребляетъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">звателн</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">бо</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">тоиже</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">Именителны</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">Сказателн</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">же</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">творителны</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">иными</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">падежми</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">со</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">предлогомъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">гл</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1">ятся</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Як</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">р</hi><hi rend="italic">ꙋ</hi><hi rend="italic">кою</hi><hi rend="italic"> mit der Hand</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">перомъ</hi><hi rend="italic"> mit der Feder</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="italic">ѡ</hi><hi rend="italic">҆</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">Бзѣ</hi><hi rend="italic"> von Gott</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 4 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.). </hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >Listing productive suffixes, Paus differentiates between primitive («</hi><hi rend="CharOverride-1">первообразная</hi><hi rend="CharOverride-1" >»: </hi><hi rend="italic">Gott </hi><hi rend="italic">богъ</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">Feuer </hi><hi rend="italic">огнь</hi><hi rend="CharOverride-1" >) and derivative («</hi><hi rend="CharOverride-1">производная</hi><hi rend="CharOverride-1" >»: </hi><hi rend="italic">gottlig </hi><hi rend="italic">бж</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="italic">i</hi><hi rend="italic">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">feuerig </hi><hi rend="italic">огненны</hi><hi rend="italic">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >) words. The latter includes diminutives («</hi><hi rend="CharOverride-1">умалителная</hi><hi rend="CharOverride-1" >» </hi><hi rend="italic">Buchlein</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">или</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">Buchelgen</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">книжица</hi><hi rend="CharOverride-1" >) (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 8 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >). Depending upon their derivational complexity, words can be simple or compound: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Речен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">по</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">начертан</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">ю</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">простое</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">як</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">Engel </hi><hi rend="italic">агглъ</hi><hi rend="italic"> gerecht </hi><hi rend="italic">праве</hi><hi rend="italic">д</hi><hi rend="italic">ны</hi><hi rend="italic">и</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >[…] </hi><hi rend="CharOverride-1">или</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">сложное</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">як</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">Ertz Engel </hi><hi rend="italic">архагглъ</hi><hi rend="italic"> ungerecht </hi><hi rend="italic">неправе</hi><hi rend="italic">д</hi><hi rend="italic">ны</hi><hi rend="italic">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 9). Subsequently three degrees of comparison of adjectives are described: positive («</hi><hi rend="CharOverride-1">положителны</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >»), comparative («</hi><hi rend="CharOverride-1">разсудителны</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >») and superlative («</hi><hi rend="CharOverride-1">прево</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">с</hi><hi rend="CharOverride-1">ходителны</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >»): «</hi><hi rend="CharOverride-1">По</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">г</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">степенемъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">равняются</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">сиречь</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">множаются</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">меншаются</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">по</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">знаменован</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">ю</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 9). Pronouns are regarded as an inflected part of the speech, used in place of nouns: «M</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">стоимен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">гл</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1">ется</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">понеже</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">в</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">ъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">м</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">сто</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">имене</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">пр</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">емлемое</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">часть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">слова</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">скланяемая</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 9 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.) — </hi><hi rend="CharOverride-1">с</hi><hi rend="CharOverride-1" >ompare Smotrytsky’s definition: «M</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">стоимен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">часть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">слова</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">скланяемая</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">в</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">м</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">сто</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">имене</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">пр</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">емлемое</hi><hi rend="CharOverride-1" >» ([</hi><hi rend="CharOverride-1">Смотрицкий</hi><hi rend="CharOverride-1" >] 1648, </hi><hi rend="CharOverride-1">л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 154). </hi><hi rend="CharOverride-1" >Subsequently, German pronouns with Russian translation and declension are presented. </hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >A large portion of the text is devoted to the verb. Again, following Smotrytsky, Paus defines it as an inflected part of speech which signifies action, suffering or something similar, and indicating tense: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Глаголъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">часть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">слова</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">скланяемая</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">д</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">йство</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">или</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">страсть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">или</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">ср</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">ное</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">что</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">со</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">временемъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">знамен</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">ющая</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 10) — compare: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Глаголъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">естъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">часть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">слова</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">скланяемая</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">со</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">ра</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">з</hi><hi rend="CharOverride-1">личными</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">наклонен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">времены</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">д</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">йство</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">или</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">страсть</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">или</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">среднее</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">что</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">знамен</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">ющая</hi><hi rend="CharOverride-1" >» ([</hi><hi rend="CharOverride-1">Смотрицкий</hi><hi rend="CharOverride-1" >] 1648, </hi><hi rend="CharOverride-1">л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 180). Personal («</hi><hi rend="CharOverride-1">личны</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >»), impersonal («</hi><hi rend="CharOverride-1">бе</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">з</hi><hi rend="CharOverride-1">личны</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >») and irregular («</hi><hi rend="CharOverride-1">стропотны</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >») verbs are singled out: «</hi><hi rend="CharOverride-1">а</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">личны</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">иже</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">вся</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">три</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">лица</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">им</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">етъ</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="italic">Ich liebe</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">du liebest</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">er liebet</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">люблю</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">любишь</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">любитъ</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">в</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">бе</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">з</hi><hi rend="CharOverride-1">личны</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">иже</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">парваг</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">втораг</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">лица</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">лишается</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">як</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">подобаетъ</hi><hi rend="italic"> es gebührt sich</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">man soll</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="italic">л</hi><hi rend="italic">ҍ</hi><hi rend="italic">потств</hi><hi rend="italic">ꙋ</hi><hi rend="italic">етъ</hi><hi rend="italic"> es steht wohl</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">г</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">стропотны</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">иже</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">не</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">по</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">правил</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">як</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">есмь</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">ich bin</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">ich will</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 10). Three voices are marked — active, passive and «middle» (i.e., mediopassive) — and four moods — indicative, imperative, subjunctive and infinitive: «</hi><hi rend="CharOverride-1">а</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Изявителное, имже что и</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">з</hi><hi rend="CharOverride-1">являемъ. в</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1">.</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">Повелителное, имже что повел</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">ваемъ или заказываемъ. г</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1">.</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">Сослагателное или по</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">чинителное. д</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1">. Не </hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1">пред</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">ленное, еже чи</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">с</hi><hi rend="CharOverride-1">ло и лица не им</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">етъ» (Л. 10). </hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >Five</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >tenses</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >are</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >introduced</hi><hi rend="CharOverride-1">: </hi><hi rend="CharOverride-1" >present</hi><hi rend="CharOverride-1"> («настоящее»), </hi><hi rend="CharOverride-1" >future</hi><hi rend="CharOverride-1"> («будущее») </hi><hi rend="CharOverride-1" >and</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >three</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >different</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >variations</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >of</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >past</hi><hi rend="CharOverride-1"> — </hi><hi rend="CharOverride-1" >imperfect</hi><hi rend="CharOverride-1"> («преходящее»), </hi><hi rend="CharOverride-1" >perfect</hi><hi rend="CharOverride-1"> («преше</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">шее») </hi><hi rend="CharOverride-1" >and</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >past</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >perfect</hi><hi rend="CharOverride-1"> («мимоше</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">шее»): «</hi><hi rend="CharOverride-1" >C</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">ть же пять времена, коем</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">ждо свое знамен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е. а</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1">.</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">настоящее як</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="italic">люблю </hi><hi rend="italic">ich</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">liebe</hi><hi rend="CharOverride-1">. в</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1">.</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">преходящее </hi><hi rend="italic">любилъ </hi><hi rend="italic">ich</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">liebte</hi><hi rend="CharOverride-1"> [on the margins — «знамя </hi><hi rend="italic">te</hi><hi rend="CharOverride-1">»]. г</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1">.</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">преше</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">шее </hi><hi rend="italic">любилъ </hi><hi rend="italic">ich</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">habe</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">geliebet</hi><hi rend="CharOverride-1"> [on the margins — «знамя </hi><hi rend="italic">ich</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">habe</hi><hi rend="CharOverride-1">»]. д</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1">.</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">мимоше</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">шее </hi><hi rend="italic">любилъ </hi><hi rend="italic">ich</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">hatte</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">geliebet</hi><hi rend="CharOverride-1">. </hi><hi rend="CharOverride-1" >e</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1">.</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">Будущее</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">во</hi><hi rend="italic">з</hi><hi rend="italic">люблю</hi><hi rend="italic"> ich werde lieben</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 10). The semantic and aspectual differences between past tenses are clarified: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Преходящее</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">преше</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">шее</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">мимоше</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">шее</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">знаменуютъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">прошлое</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">время</hi><hi rend="CharOverride-1" >: </hi><hi rend="CharOverride-1">преходящее</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">несове</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">р</hi><hi rend="CharOverride-1">шенн</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">прошлое</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">преш</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">шее</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">сове</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">р</hi><hi rend="CharOverride-1">шенн</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">прошлое</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">мимоше</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">шее</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">же</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">болш</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">нежели</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">совершенн</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">прошлое</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">время</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Як</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">творихъ</hi><hi rend="italic"> ich thäte</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">творяхъ</hi><hi rend="italic"> ich habe gethan</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">творяахъ</hi><hi rend="italic"> ich hatte gethan</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 10). Paus added auxiliary verb conjugation tables and lists of verbs that have a changing root vowel. The first part ends by noting that participles should be treated separately — «</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">причаст</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">не</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">н</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">жно</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">ест</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">зд</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">писати</hi><hi rend="CharOverride-1" > […] </hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">нар</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">ч</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">предлоз</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">союз</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">в</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">ъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">низу</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">зри</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">въ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">сѵнта</hi><hi rend="CharOverride-6">ѯ</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 19); in the section on syntax (see below), they are described together with adverbs, prepositions and conjunctions. </hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >The second part (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 19 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.–38) contains rules ordering sentence structure. Paus paid attention to the different usage of verbs, pronouns and cases in German and Russian. This section may be considered as an original attempt to compare the two languages. Here, transliterated Latin terms along with Russian equivalents are often used: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Немецки</hi><hi rend="CharOverride-1" >i </hi><hi rend="CharOverride-1">Ад</hi><hi rend="CharOverride-7">ѥ</hi><hi rend="CharOverride-1">ктива</hi><hi rend="CharOverride-1" > [above «</hi><hi rend="CharOverride-1">прилагателная</hi><hi rend="CharOverride-1" >»] </hi><hi rend="CharOverride-1">представляютъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">с</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">бстантивами</hi><hi rend="CharOverride-1" > [crossed out, written above «</hi><hi rend="CharOverride-1">существителнымъ</hi><hi rend="CharOverride-1" >»], </hi><hi rend="CharOverride-1">прономина</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">же</hi><hi rend="CharOverride-1" > [crossed out, written above «</hi><hi rend="CharOverride-1">такожде</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">прилагателная</hi><hi rend="CharOverride-1" >»] </hi><hi rend="italic">mein</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">dein</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">sein</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">unser</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">euer</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">никогда</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">набыкаютъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">после</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">становится</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 19 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.); «</hi><hi rend="CharOverride-1">Глаголъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">есмь</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">ich bin</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">еси</hi><hi rend="italic"> du bist</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">er ist</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">wir sind</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">по</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">немецки</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">присн</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">потребляется</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">хотя</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">по</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">р</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">ски</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">н</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">ть</hi><hi rend="CharOverride-1" >»; «</hi><hi rend="CharOverride-1">В</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">ъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">вопроса</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">х</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">персона</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">по</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">немецки</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">по</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">глъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">ставится</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">аще</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">же</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">вопросъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">н</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">сть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">пре</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">ставится</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 20); «</hi><hi rend="CharOverride-1">Свер</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">х</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">тог</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">общи</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">вопроси</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">в</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">ъ</hi><hi rend="CharOverride-1">нимати</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">надобн</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Як</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">в</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">ъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">притяжен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">т</hi><hi rend="CharOverride-1">в</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">щаютъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">им</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">нителномъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">или</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">дателномъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">Wem ist dieß Buch?</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">Чья есть сия книга</hi><hi rend="CharOverride-1">. </hi><hi rend="CharOverride-1" >Antwort</hi><hi rend="CharOverride-1">, </hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">т</hi><hi rend="CharOverride-1">в</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">тъ </hi><hi rend="italic">Mein</hi><hi rend="italic"> мои</hi><hi rend="CharOverride-1">, </hi><hi rend="italic">dem</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">Herrn</hi><hi rend="CharOverride-1">, </hi><hi rend="italic">Гдин</hi><hi rend="italic">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">» (Л. 21 об.); «Въм</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">стоимен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">а </hi><hi rend="italic">себя</hi><hi rend="CharOverride-1">, </hi><hi rend="italic">себ</hi><hi rend="italic">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">, </hi><hi rend="italic">свои</hi><hi rend="CharOverride-1">, </hi><hi rend="italic">свое</hi><hi rend="CharOverride-1"> и пр. по немецки не употребляютъ толк</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1"> у третья пресоны […] С</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">ъ</hi><hi rend="CharOverride-1"> первымъ и вторымъ лицемъ никогда составляются» (Л.</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">22</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">об.); «Нар</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">ч</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е </hi><hi rend="italic">nicht</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="italic">ни</hi><hi rend="CharOverride-1"> часто после ставится или посл</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">дн</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1">, хотя по р</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">ски в</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">ъ</hi><hi rend="CharOverride-1"> начал</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1"> есть» (Л. 24 об.); «Глаголъ </hi><hi rend="italic">есмь</hi><hi rend="CharOverride-1">, </hi><hi rend="italic">еси</hi><hi rend="CharOverride-1">, </hi><hi rend="italic">есть</hi><hi rend="CharOverride-1">, всегда при себ</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1"> именителныи желаетъ»; «Въ м</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">сто р</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">чи </hi><hi rend="italic">ꙋ</hi><hi rend="italic"> меня, </hi><hi rend="italic">ꙋ</hi><hi rend="italic"> тебя есть</hi><hi rend="CharOverride-1"> по немецки гл</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1">ется </hi><hi rend="italic">им</hi><hi rend="italic">ҍ</hi><hi rend="italic">ю</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="italic">ich</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">habe</hi><hi rend="CharOverride-1">»; «Во </hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">подоблен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">и или ра</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">з</hi><hi rend="CharOverride-1">с</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">жден</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">и немецк</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">и всегда </hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">потребляетъ </hi><hi rend="italic">als</hi><hi rend="CharOverride-1"> [</hi><hi rend="CharOverride-1" >between</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >the</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >lines</hi><hi rend="CharOverride-1"> — или </hi><hi rend="italic">den</hi><hi rend="CharOverride-1">]» (Л. 29 об.).</hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >In addition to syntax, the second section deals with participles, adverbs, prepositions and conjunctions. According to Paus, German participles, being either present or past active, passive, or «middle» (i.e., mediopassive), received their name from the fact that, like nouns, they have declension and gender and, like verbs, change in tenses and moods: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Причаст</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">я</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">германяни</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">поставляютъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">два</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">едино</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">д</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">иствителное</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">настоящего</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">времене</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">як</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">liebend</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">hörend </hi><hi rend="CharOverride-1" >[…] </hi><hi rend="CharOverride-1">а</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">другое</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">д</hi><hi rend="CharOverride-6">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1">иствителное</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">или</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">страдателное</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">или</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">сре</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">ное</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">прошл</hi><hi rend="CharOverride-1" >: </hi><hi rend="CharOverride-1">вре</hi><hi rend="CharOverride-1" >: </hi><hi rend="CharOverride-1">як</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">geliebet</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">gehöret </hi><hi rend="CharOverride-1" >[…] </hi><hi rend="CharOverride-1">Причаст</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е зовутъ, для того что часть пр</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">емлютъ </hi><hi rend="CharOverride-7">ѿ</hi><hi rend="CharOverride-1"> имене, сиречь склонен</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е и ро</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д </hi><hi rend="CharOverride-1">и </hi><hi rend="CharOverride-7">ѿ</hi><hi rend="CharOverride-1"> гла время» (Л. 36 об.). </hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >The adverb is defined as an indeclinable part of speech, linked to an adjective or verb: «</hi><hi rend="CharOverride-1">часть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">слова</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">нескланяемая</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">имени</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">прилагат</hi><hi rend="CharOverride-1" >: </hi><hi rend="CharOverride-1">или</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">гл</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">прилагаемая</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 27 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.). It denotes place, time, number, quality and quantity, comparison, as well as other things («</hi><hi rend="CharOverride-1">прочая</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">с</hi><hi rend="CharOverride-6">ꙋ</hi><hi rend="CharOverride-1">ть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">ра</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">з</hi><hi rend="CharOverride-1">личная</hi><hi rend="CharOverride-1" >»). In this last category particles and modal words such as “</hi><hi rend="italic">н</hi><hi rend="italic">ҍ</hi><hi rend="italic">тъ</hi><hi rend="italic"> nicht</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">естьли</hi><hi rend="italic"> wenn</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="italic">во</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">истин</hi><hi rend="italic">ҍ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="italic">Wahrhaftig</hi><hi rend="CharOverride-1" >” (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 29) etc. are included.</hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >Prepositions, including prefixes, are characterized as the sixth part of speech, connected to nouns and verbs: «</hi><hi rend="CharOverride-1">Пре</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">логъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">есть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">шестая</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">часть</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">слова</hi><hi rend="CharOverride-1" >, </hi><hi rend="CharOverride-1">именамъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">г</hi><hi rend="CharOverride-6">҃</hi><hi rend="CharOverride-1">ламъ</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">пре</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">д</hi><hi rend="CharOverride-1">лагаемая</hi><hi rend="CharOverride-1" >» (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 36). They may be separate from nouns and verbs (Paus calls them «</hi><hi rend="CharOverride-1">свойственная</hi><hi rend="CharOverride-1" >», «</hi><hi rend="CharOverride-1">сочинителн</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е</hi><hi rend="CharOverride-1" >» or «</hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">т</hi><hi rend="CharOverride-1">лучителная</hi><hi rend="CharOverride-1" >») or attached to them («</hi><hi rend="CharOverride-1">не</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">сочинителн</hi><hi rend="CharOverride-1" >i</hi><hi rend="CharOverride-1">е</hi><hi rend="CharOverride-1" >» or «</hi><hi rend="CharOverride-1">не</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-7">ѡ</hi><hi rend="superscript CharOverride-4">т</hi><hi rend="CharOverride-1">лучителная</hi><hi rend="CharOverride-1" >») (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 35 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >., 36). Russian terms are accompanied by German analogues — «absonderliche» </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > «unabsonderliche» [Vorwörte] (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 35 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.), derived, apparently, from Johann Bödiker’s grammar (Bödiker 1690, 372, 447). The author indicates the existence of compound prepositions and adds that different prepositions “attract” («</hi><hi rend="CharOverride-1">притяжаютъ</hi><hi rend="CharOverride-1" >») different cases (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 36). A small section, containing examples of usage, is devoted to conjunctions (</hi><hi rend="CharOverride-1">Л</hi><hi rend="CharOverride-1" >. 29, 35–35 </hi><hi rend="CharOverride-1">об</hi><hi rend="CharOverride-1" >.). The section on interjections is missing. Blank sheets imply that the grammar was not finished.</hi></p><p rend="text" ><hi rend="italic">Manuductio ad linguam Germanicam</hi><hi rend="CharOverride-1" > cannot be considered as a textbook in the full sense of the word. However, these notes allow us to reconstruct how German was taught at the Moscow gymnasium. Paus spoke Russian, often resorting to Latin terminology and occasionally to the German. He borrowed the basic terms and definitions from Smotrytsky, while his decision to consider names, pronouns and verbs in the first part and the remaining parts of speech in the second indicates an orientation on German “universal” grammars of the seventeenth century that he was familiar with</hi><hi rend="notes_number CharOverride-4"><hi><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-000">-1</ref></hi></hi><hi rend="CharOverride-1" >. Christoph Helvig and Bödiker, for example, also contrast the main and secondary parts of speech (</hi><hi rend="CharOverride-1">Карева</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">Кузнецова</hi><hi rend="CharOverride-1" > 2021, 550–51). </hi></p><p rend="text" ><hi rend="CharOverride-1" >Such a combination of Church Slavonic and European elements became a characteristic feature of many early eighteenth-century bilingual manuals. Thus, in the Russian part of the German textbook compiled by Martin Schwanwitz and published by the St. Petersburg Academy of Sciences in 1730 (</hi><hi rend="CharOverride-1">Карева</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">Пивоваров</hi><hi rend="CharOverride-1" > 2020, 485–86), the author used transliterated Latin terms with the Russian equivalents given in brackets. Schwanwitz’s use of several linguistic systems at once may have followed the practice used in his colleague’s notes.</hi></p><div><head><hi>Sources </hi></head><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Научно-исследовательский отдел рукописей Библиотеки Академии наук. Основное собрание (НИОР БАН, Осн. собр.).</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Научно-исследовательский отдел рукописей Библиотеки Академии наук. Собрание иностранных рукописей (НИОР БАН. Собр. иностр. рук.)</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Российский Государственный Архив Древних Актов (РГАДА).</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Санкт-Петербургский филиал Архива Российской Академии Наук (СПбФ АРАН).</hi></p></div><div><head><hi>Literature</hi></head><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Безрогов, Виталий, Кошелева, Ольга, и Екатерина Ромашина. “«Свет видимый»: Лейденская рукопись среди русских переводов Orbis Pictus.” </hi><hi rend="italic">Slověne</hi><hi rend="CharOverride-1"> 10, 2: 124–162. DOI: 10.31168/2305-6754.2021.10.2.6 </hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Белокуров, Сергей и Александр Зерцалов. 1907. </hi><hi rend="italic">О немецких школах в Москве в первой четверти </hi><hi rend="italic">XVIII</hi><hi rend="italic"> в. (1701–1715 гг.): документы московских архивов</hi><hi rend="CharOverride-1">. Москва: издание Императорского общества истории и древностей российских при Московском университете.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Берков, Павел. 1935. “Из истории русской поэзии первой трети XVIII в. (к проблеме тонического стиха).” В </hi><hi rend="italic">XVIII век. </hi><hi rend="CharOverride-1" >C</hi><hi rend="CharOverride-1">б. </hi><hi rend="CharOverride-1" >I</hi><hi rend="CharOverride-1">, отв. ред. Александр С. Орлов, 61–81. Москва-Ленинград: Издательство АН СССР.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Берков, Павел. 1981. “Немецкая литература в России в </hi><hi rend="CharOverride-1" >XVIII</hi><hi rend="CharOverride-1"> веке.” В Берков, Павел. </hi><hi rend="italic">Проблемы исторического развития литератур. Статьи,</hi><hi rend="CharOverride-1"> 256–98. Ленинград: Художественная литература, Ленинградское отделение.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Брагоне, Мария Кристина. 2012.</hi><hi rend="superscript CharOverride-4"> </hi><hi rend="CharOverride-1">“Фенелон в России. К</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">истории</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">трактата</hi><hi rend="CharOverride-1" > De l’éducation des filles.” </hi><hi rend="CharOverride-1">В </hi><hi rend="italic">Век просвещения. Вып. IV: Античное наследие в европейской культуре XVIII века, </hi><hi rend="CharOverride-1">отв. ред. Сергей Я. </hi><hi rend="CharOverride-1">K</hi><hi rend="CharOverride-1">арп, сост. Галина А. Космолинская, 295–306. Москва: Наука.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Брагоне, Мария Кристина. 2021</hi><hi rend="CharOverride-1" >a</hi><hi rend="CharOverride-1">. “Перевод сочинения И. Г. Сейбольда «</hi><hi rend="CharOverride-1" >Selectiora</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >qu</hi><hi rend="CharOverride-7">ӕ</hi><hi rend="CharOverride-1" >dam</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >colloquia</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >latino</hi><hi rend="CharOverride-1">-</hi><hi rend="CharOverride-1" >germanica</hi><hi rend="CharOverride-1">» Иоганном Вернером Паусомм.</hi><hi rend="CharOverride-1">”</hi><hi rend="CharOverride-1"> В </hi><hi rend="italic">Альтернативные пути формирования русского литературного языка в конце </hi><hi rend="italic">XVII</hi><hi rend="italic">–первой трети </hi><hi rend="italic">XVIII</hi><hi rend="italic"> века. Вклад иностранных ученых и переводчиков</hi><hi rend="CharOverride-1">, ответственный редактор Светлана Менгель, 201–36. Москва: Издательский дом ЯСК.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Брагоне, Мария Кристина. 2021</hi><hi rend="CharOverride-1" >b</hi><hi rend="CharOverride-1">. “Наблюдения о переводе «Малого катехизиса» М. Лютера Иоганном Вернером Паусом.” В </hi><hi rend="italic">Альтернативные пути формирования русского литературного языка в конце </hi><hi rend="italic">XVII</hi><hi rend="italic">–первой трети </hi><hi rend="italic">XVIII</hi><hi rend="italic"> века. Вклад иностранных ученых и переводчиков</hi><hi rend="CharOverride-1">, ответственный редактор Светлана Менгель, 237–53. Москва: Издательский дом ЯСК.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Винтер, Эдуард. 1959. “И. В. Паус о своей деятельности в качестве филолога и историка (1732).” В </hi><hi rend="italic">XVIII</hi><hi rend="italic"> век</hi><hi rend="CharOverride-1">. Сб. 4, ред. Павел Н. Берков, 313–22. Москва-Ленинград: Наука.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Живов, Виктор и Гельмут Кайперт. 1996. “О месте грамматики И.-В. Пауса в развитии русской грамматической традиции: интерпретация отношений русского и церковнославянского.” </hi><hi rend="italic">Вопросы языкознания</hi><hi rend="CharOverride-1"> 6: 3–30.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Карева, Наталия и Наталья Кузнецова. 2021. “Главные и служебные части речи в «Российской грамматике» М. В. Ломоносова.” </hi><hi rend="italic">Индоевропейское языкознание и классическая филология</hi><hi rend="CharOverride-1"> 25, 1: 541–62. </hi><hi rend="CharOverride-1" >DOI</hi><hi rend="CharOverride-1">: 10.30842/</hi><hi rend="CharOverride-1" >ielcp</hi><hi rend="CharOverride-1">230690152533.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Карева, Наталия и Евгений Пивоваров. 2020. “«Немецкая грамматика» М. Шванвица (1730): исторический контекст, предшествующая традиция, современная рецепция.” </hi><hi rend="italic">Acta</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">Linguistica</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">Petropolitana</hi><hi rend="italic">. Труды Института лингвистических исследований</hi><hi rend="CharOverride-1">, 16, 2: 479–508. </hi><hi rend="CharOverride-1" >DOI</hi><hi rend="CharOverride-1">: 10.30842/</hi><hi rend="CharOverride-1" >alp</hi><hi rend="CharOverride-1">2306573716217. </hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Ковригина, Вера. 1998. </hi><hi rend="italic">Немецкая слобода Москвы и ее жители в конце ХVII–первой четверти ХVIII вв</hi><hi rend="CharOverride-1">. Москва: Археографический центр.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Копанев, Александр И., Петров, Владимир А., Мурзанова, Мария Н., Покровская, Вера Ф., Боброва, Елизавета И., Ганстрем, Евгения Э. и Маргарита В. Кукушкина. 1958. </hi><hi rend="italic">Исторический очерк и обзор фондов рукописного отдела Библиотеки Академии наук. </hi><hi rend="CharOverride-1">Вып. </hi><hi rend="CharOverride-1" >II</hi><hi rend="CharOverride-1">: </hi><hi rend="CharOverride-1" >XIX</hi><hi rend="CharOverride-1">–</hi><hi rend="CharOverride-1" >XX</hi><hi rend="CharOverride-1"> века. </hi><hi rend="CharOverride-1" >M</hi><hi rend="CharOverride-1">осква–Ленинград: Издательство АН СССР.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Ларин, Борис. 2002. </hi><hi rend="italic">Три иностранных источника по разговорной речи Московской Руси </hi><hi rend="italic">XVI</hi><hi rend="italic">–</hi><hi rend="italic">XVII</hi><hi rend="italic"> вв</hi><hi rend="CharOverride-1">. Санкт-Петербург: Издательство Санкт-Петербургского Государственного Университета.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Менгель, Светлана. 2021. “Концепции русского литературного языка в грамматиках иностранных авторов в конце </hi><hi rend="CharOverride-1" >XVII</hi><hi rend="CharOverride-1">–первой трети </hi><hi rend="CharOverride-1" >XVIII</hi><hi rend="CharOverride-1"> века.” </hi><hi rend="CharOverride-1" >В</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="italic">Альтернативные пути формирования русского литературного языка в конце </hi><hi rend="italic">XVII</hi><hi rend="italic">–первой трети </hi><hi rend="italic">XVIII</hi><hi rend="italic"> века. Вклад иностранных ученых и переводчиков</hi><hi rend="CharOverride-1">, ответственный редактор Светлана Менгель, 126–96. Москва: Издательский дом ЯСК.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Михальчи, Дмитрий. 1963. “Из рукописей И. В. Паузе.” В </hi><hi rend="italic">Лингвистическое источниковедение</hi><hi rend="CharOverride-1">, редактор Сергей И. Котков, 112–20. Москва: Наука.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Моисеева, Галина. 1980. </hi><hi rend="italic">Древнерусская литература в художественном сознании и исторической мысли России </hi><hi rend="italic">XVIII</hi><hi rend="italic"> века</hi><hi rend="CharOverride-1">. Ленинград: Наука.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Мурзанова, Мария Н., Боброва, Елизавета И. и Владимир А. Петров. 1956. </hi><hi rend="italic">Исторический очерк и обзор фондов Рукописного отдела Библиотеки Академии наук</hi><hi rend="CharOverride-1">. Вып. 1: </hi><hi rend="CharOverride-1" >XVIII</hi><hi rend="CharOverride-1"> век. Москва–Ленинград: Наука.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Перетц, Владимир. 1902. </hi><hi rend="italic">Историко-литературные исследования и материалы</hi><hi rend="CharOverride-1">. Т. 3:</hi><hi rend="italic"> Из истории русской поэзии </hi><hi rend="italic">XVIII</hi><hi rend="italic"> в</hi><hi rend="CharOverride-1">. Санкт-Петербург: типография Ф. Вайсберга и П. Гершунина.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="italic">Протоколы заседаний конференции императорской Академии наук с 1725 по 1803</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="italic">г. </hi><hi rend="CharOverride-1">Т.</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">1. 1897. Санкт-Петербург: типография Императорской Академии наук.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Смагина, Галина. 1998. “Немцы-учителя и устроители учебных заведений Петербурга в XVIII в.” </hi><hi rend="italic">В Немцы в России: люди и судьбы, 145-154. </hi><hi rend="CharOverride-1">Санкт-Петербург: Дмитрий Буланин. </hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">[Смотрицкий, Мелетий]. 1648. </hi><hi rend="italic">Грамматика</hi><hi rend="CharOverride-1">. Москва: Печатный двор.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1" >Bödiker, Johann. 1690. </hi><hi rend="italic">Grund-Sätze der Deutschen Sprachen im Reden und Schreiben. Samt einem Bericht vom rechten Gebrauch der Vorwörter. Der studierenden Jugend und allen Deutschliebenden zum Besten vorgestellt von Johanne Bödikero, P. Gymn. Svevo-Colon. Rectore</hi><hi rend="CharOverride-1" >. Cölln an der Spree: Druckts Ulrich Liebpert.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1" >Bragone</hi><hi rend="CharOverride-1">, </hi><hi rend="CharOverride-1" >Maria</hi><hi rend="CharOverride-1"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >Cristina</hi><hi rend="CharOverride-1">. 2012. “В лаборатории И. В. Пауса – переводчика: черновой и беловой варианты его перевода трактата Эразма Роттердамского.” </hi><hi rend="CharOverride-1" >In</hi><hi rend="italic"> Schnittpunkt Slavistik: Ost und West im wissenschaftlichen Dialog. Festgabe für Helmut Keipert zum 70 Geburtstag</hi><hi rend="CharOverride-1" >, edited by Irina Podtergera, Vol. 2, 11–30. Bonn–Göttingen: Bonn University Press.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1" >Glück, Helmut. 2013. </hi><hi rend="italic">Die Fremdsprache Deutsch im Zeitalter der Aufklärung, der Klassik und der Romantik</hi><hi rend="CharOverride-1" >. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1" >Huterer, Andrea. 2001. </hi><hi rend="italic">Die Wortbildungslehre in der Anweisung zur Erlernung der Slawonisch-Rußischen Sprache (1705–1729) von Johann Werner Paus</hi><hi rend="CharOverride-1" >. München: Verlag Otto Sagner.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1" >Keipert, Helmut, Uspenskij, Boris A., and Viktor M. Živov. 1994. </hi><hi rend="italic">Johann Ernst Glück. Grammatik der russischen Sprache (1704)</hi><hi rend="CharOverride-1" >. Köln, Weimar, Wien: Böhlau Verlag.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1" >Keipert, Helmut. 2003. “J. W. Paus und die russische Grammatikographie vor Lomonosov.” </hi><hi rend="italic">Zeitschrift für Slawistik</hi><hi rend="CharOverride-1" > 48, 3: 292–303. </hi><ref target="https://www.fupress.com"><hi rend="CharOverride-1" >https://doi.org/10.1524/slaw.2003.48.3.292</hi></ref><hi rend="CharOverride-1" >. </hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1" >Keipert, Helmut. 2016. </hi><hi rend="italic">J. W. Paus. Anweisung zur Erlernung der Slavonisch–Russischen Sprache. Transkript des Autographs der Akademiebibliothek St. Petersburg</hi><hi rend="CharOverride-1" >. Bearbeitet von Andrea Huterer. Schlussredaktion von Helmut Keipert. Als Manuskript ausgedruckt für Deutsche Forschungsgemeinschaft (Bonn), Biblioteka Akademii nauk, Otdel rukopisej (S.-Peterburg) und Archiv der Franckeschen Stiftungen (Halle/S.). Bonn.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1" >Koch, Kristine. 2002. </hi><hi rend="italic">Deutsch als Fremdsprache im Russland des 18. Jahrhunderts</hi><hi rend="CharOverride-1" >. </hi><hi rend="CharOverride-1">Berlin–New York: Walter de Gruyter, 2002.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1">Smith, Gerald Stanton. 1973. </hi><hi rend="CharOverride-1" >“The contribution of Glück and Paus to the development of Russian versification: The evidence of Rhyme and Stanza forms.” </hi><hi rend="italic">Slavonic and East European Review</hi><hi rend="CharOverride-1" > 51, 122: 22–35.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1" >Veneroni, Giovanni. 1728. </hi><hi rend="italic">Herrn von Veneroni Italiänisch-Französisch und Teutsche Grammatica oder Sprach=Meister</hi><hi rend="CharOverride-1" >. Frankfurt und Leipzig: Chez J. B. Andrea et H. Hort.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1" >Winter, Eduard. 1953. </hi><hi rend="italic">Halle als Ausgangspunkt der deutschen Russlandkunde im 18. Jahrhundert</hi><hi rend="CharOverride-1" >. Berlin: Akademie-Verlag.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1" >Winter, Eduard. 1958. “Ein Bericht von Johann Werner Paus aus dem Jahre 1732 über seine Tätigkeit auf dem Gebiete der russischen Sprache, der Literatur und der Geschichte Rußlands.” </hi><hi rend="italic">Zeitschrift für Slawistik</hi><hi rend="CharOverride-1" > 3, 1–5: 752–78.</hi></p><p rend="bib_indx_bib" ><hi rend="CharOverride-1" >Winter, Eduard. 1959. “«Die Beschreibung der Reise aus Sachsen nach Moskau 1701–02» von J. W. Paus.” </hi><hi rend="italic">Zeitschrift für Slawistik</hi><hi rend="CharOverride-1" > 4, 1: 264–71.</hi></p><list type="ordered">
					<item><p rend="layout_notes" ><hi rend="notes_number CharOverride-4"><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-007-backlink">1</ref></hi><hi rend="CharOverride-1">	</hi><hi rend="CharOverride-1" >The authors express their gratitude to Marcus Charles Levitt, Professor Emeritus, University of Southern California, for editing the text and also to the colleague-reviewer for thoughtful reading of it.</hi></p></item>
					<item><p rend="layout_notes" ><hi rend="notes_number CharOverride-4"><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-006-backlink">-1</ref></hi><hi rend="CharOverride-1">	</hi><hi rend="CharOverride-1" >For Paus’s poetic experiments see (</hi><hi rend="CharOverride-1">Берков</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1935; Smith 1973; </hi><hi rend="CharOverride-1">Берков</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1981).</hi></p></item>
					<item><p rend="layout_notes" ><hi rend="notes_number CharOverride-4"><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-005-backlink">-1</ref></hi><hi rend="CharOverride-1">	</hi><hi rend="CharOverride-1" >About this grammar, its sources, conception and terminology, see: (</hi><hi rend="CharOverride-1">Живов</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">и</hi><hi rend="CharOverride-1" > </hi><hi rend="CharOverride-1">Кайперт</hi><hi rend="CharOverride-1" > 1996; Huterer 2001; Keipert 2003; </hi><hi rend="CharOverride-1">Менгель</hi><hi rend="CharOverride-1" > 2021, 147–49; 165; 187–93 and passim).</hi></p></item>
					<item><p rend="layout_notes" ><hi rend="notes_number CharOverride-4"><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-004-backlink">-1</ref></hi><hi rend="CharOverride-1">	</hi><hi rend="CharOverride-1" >This fragment from Ludolf’s </hi><hi rend="italic">Grammatica Russica</hi><hi rend="CharOverride-1" > (1696) is published in: </hi><hi rend="CharOverride-1">Ларин</hi><hi rend="CharOverride-1" > 2002, 567–77.</hi></p></item>
					<item><p rend="layout_notes" ><hi rend="notes_number CharOverride-4"><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-003-backlink">-1</ref></hi><hi rend="CharOverride-1">	</hi><hi rend="CharOverride-1" >This corresponded to Glück’s grammar in the manuscript held at the State Historical Museum, Synodal Collection № 735; see (Keipert, Uspenskij, Živov 1994, 263–312). </hi></p></item>
					<item><p rend="layout_notes" ><hi rend="notes_number CharOverride-4"><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-002-backlink">-1</ref></hi><hi rend="CharOverride-1">	</hi><hi rend="CharOverride-1" >According to G. Keipert, V. M. Zhivov and B. A. Uspensky, this was from Glück’s </hi><hi rend="italic">Grammatik der russischen Sprache</hi><hi rend="CharOverride-1" >, although it is absent in the manuscript from the State Historical Museum (Keipert, Uspenskij, Živov 1994, 16).</hi></p></item>
					<item><p rend="layout_notes" ><hi rend="notes_number CharOverride-4"><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-001-backlink">-1</ref></hi><hi rend="CharOverride-1">	</hi><hi rend="CharOverride-1" >Compare the dialogues in the 1728 edition of the grammar (Veneroni 1728, 269–306).</hi></p></item>
					<item><p rend="layout_notes" ><hi rend="notes_number CharOverride-4"><ref target="xml_indesign2024_10_71-79.html#footnote-000-backlink">-1</ref></hi><hi rend="CharOverride-1">	</hi><hi rend="CharOverride-1" >Paus’ later grammar </hi><hi rend="italic">Anweisung zur Erlernung der Slavonisch-Russischen Sprache</hi><hi rend="CharOverride-1" > includes references to Helvig’s Sprachkünste</hi><hi rend="italic"> </hi><hi rend="CharOverride-1" >(1619) (Huterer 2001, 74, 106, 211, 280). </hi><hi rend="CharOverride-1" >Individual terms used in </hi><hi rend="italic">Manuductio ad linguam Germanicam</hi><hi rend="CharOverride-1" > show dependence on </hi><hi rend="italic">Bödiker’s Gründ-Sätze der Deutschen Sprachen</hi><hi rend="CharOverride-1" > (1690).</hi></p></item>
				</list><p rend="editorial_metadata_author">Natalia V. Kareva, Russian Academy of Sciences, Russian Federation, <ref target="https://www.fupress.com">natalia.kareva@gtiit.edu.cn</ref>, <ref target="https://www.fupress.com">0000-0001-6861-6512</ref></p><p rend="editorial_metadata_author">Evgeny G. Pivovarov, Saint Petersburg Institute of History, Russian Federation, <ref target="https://www.fupress.com">pivovaro@mail.ru</ref>, <ref target="https://www.fupress.com">0000-0001-8701-9684</ref></p><p rend="editorial_metadata_polices">Referee List (DOI 1<ref target="https://doi.org/10.36253/fup_referee_list">0.36253/fup_referee_list</ref>)</p><p rend="editorial_metadata_polices">FUP Best Practice in Scholarly Publishing (DOI <ref target="https://doi.org/10.36253/fup_best_practice">10.36253/fup_best_practice</ref>)</p><p rend="editorial_metadata_book">Natalia V. Kareva, Evgeny G. Pivovarov, <hi rend="italic">A German Manuscript Grammar by Johann Werner Paus (1706),</hi> © Author(s), <ref target="https://www.fupress.com">CC BY 4.0</ref>, DOI <ref target="https://www.fupress.com">10.36253/979-12-215-0585-6.09</ref>, in Swetlana Mengel, Laura Rossi (edited by), <hi rend="italic">Language and Education in Petrine Russia. Essays in Honour of Maria Cristina Bragone</hi>, pp. -10, 2024, published by Firenze University Press, ISBN 979-12-215-0585-6, DOI <ref target="https://www.fupress.com">10.36253/979-12-215-0585-6</ref></p></div></div>
      
      <div>
        <listBibl>
          <head>References</head>
          <bibl n="191784">
            <bibl>Безрогов, Виталий, Кошелева, Ольга, и Екатерина Ромашина. “&amp;#171;Свет видимый&amp;#187;: Лейденская рукопись среди русских переводов Orbis Pictus.” Slověne 10, 2: 124–162.</bibl>
            <idno type="DOI">10.31168/2305-6754.2021.10.2.6</idno>
          </bibl>
          <bibl n="191539">Белокуров, Сергей и Александр Зерцалов. 1907. О немецких школах в Москве в первой четверти XVIII в. (1701–1715&amp;#160;гг.): документы московских архивов. Москва: издание Императорского общества истории и древностей российских при Московском университете.</bibl>
          <bibl n="191646">Берков, Павел. 1935. “Из истории русской поэзии первой трети XVIII&amp;#160;в. (к проблеме тонического стиха).” В XVIII век. Cб.&amp;#160;I, отв. ред. Александр&amp;#160;С.&amp;#160;Орлов, 61–81. Москва-Ленинград: Издательство АН&amp;#160;СССР.</bibl>
          <bibl n="191629">Берков, Павел. 1981. “Немецкая литература в России в XVIII веке.” В Берков,&amp;#160;Павел. Проблемы исторического развития литератур. Статьи, 256–98. Ленинград: Художественная литература, Ленинградское отделение.</bibl>
          <bibl n="191514">Брагоне, Мария Кристина. 2012. “Фенелон в России. К истории трактата De l’&amp;#233;ducation des filles.” В Век просвещения. Вып.&amp;#160;IV: Античное наследие в европейской культуре XVIII века, отв. ред. Сергей Я. Kарп, сост. Галина&amp;#160;А.&amp;#160;Космолинская, 295–306. Москва: Наука.</bibl>
          <bibl n="191437">Брагоне, Мария Кристина. 2021a. “Перевод сочинения И.&amp;#160;Г.&amp;#160;Сейбольда &amp;#171;Selectiora quӕdam colloquia latino-germanica&amp;#187; Иоганном Вернером Паусом”. В Альтернативные пути формирования русского литературного языка в конце XVII – первой трети XVIII века. Вклад иностранных ученых и переводчиков, ответственный редактор Светлана&amp;#160;Менгель, 201–36. Москва: Издательский дом ЯСК.</bibl>
          <bibl n="191455">Брагоне, Мария Кристина. 2021b. “Наблюдения о переводе &amp;#171;Малого катехизиса&amp;#187; М.&amp;#160;Лютера Иоганном Вернером Паусом.” В Альтернативные пути формирования русского литературного языка в конце XVII–первой трети XVIII века. Вклад иностранных ученых и переводчиков, ответственный редактор Светлана&amp;#160;Менгель, 237–53. Москва: Издательский дом ЯСК.</bibl>
          <bibl n="191744">Винтер, Эдуард. 1959. “И.&amp;#160;В.&amp;#160;Паус о своей деятельности в качестве филолога и историка (1732).” В XVIII век. Сб. 4, ред. Павел&amp;#160;Н.&amp;#160;Берков, 313–22. Москва-Ленинград: Наука.</bibl>
          <bibl n="191641">Живов,&amp;#160;Виктор и Гельмут Кайперт. 1996. “О месте грамматики И.-В.&amp;#160;Пауса в развитии русской грамматической традиции: интерпретация отношений русского и церковнославянского.” Вопросы языкознания 6: 3–30.</bibl>
          <bibl n="191679">
            <bibl>Карева, Наталия и Наталья Кузнецова. 2021. “Главные и служебные части речи в &amp;#171;Российской грамматике&amp;#187; М.&amp;#160;В.&amp;#160;Ломоносова.” Индоевропейское языкознание и классическая филология 25, 1: 541–62.</bibl>
            <idno type="DOI">10.30842/ielcp230690152533</idno>
          </bibl>
          <bibl n="191530">
            <bibl>Карева, Наталия и Евгений Пивоваров. 2020. “&amp;#171;Немецкая грамматика&amp;#187; М.&amp;#160;Шванвица (1730): исторический контекст, предшествующая традиция, современная рецепция.” Acta Linguistica Petropolitana. Труды Института лингвистических исследований, 16, 2: 479–508.</bibl>
            <idno type="DOI">10.30842/alp2306573716217</idno>
          </bibl>
          <bibl n="191980">Ковригина, Вера. 1998. Немецкая слобода Москвы и ее жители в конце ХVII–первой четверти ХVIII вв. Москва: Археографический центр.</bibl>
          <bibl n="191476">Копанев, Александр И., Петров, Владимир А., Мурзанова, Мария Н., Покровская, Вера Ф., Боброва, Елизавета И., Ганстрем, Евгения Э. и Маргарита В. Кукушкина. 1958. Исторический очерк и обзор фондов рукописного отдела Библиотеки Академии наук. Вып.&amp;#160;II: XIX–XX века. Mосква–Ленинград: Издательство АН&amp;#160;СССР.</bibl>
          <bibl n="191715">Ларин, Борис. 2002. Три иностранных источника по разговорной речи Московской Руси XVI–XVII вв. Санкт-Петербург: Издательство Санкт-Петербургского Государственного Университета.</bibl>
          <bibl n="191440">Менгель, Светлана. 2021. “Концепции русского литературного языка в грамматиках иностранных авторов в конце XVII–первой трети XVIII века.” In Альтернативные пути формирования русского литературного языка в конце XVII–первой трети XVIII века. Вклад иностранных ученых и переводчиков, ответственный редактор Светлана&amp;#160;Менгель, 126–96. Москва: Издательский дом ЯСК.</bibl>
          <bibl n="191924">Михальчи, Дмитрий. 1963. “Из рукописей И.&amp;#160;В.&amp;#160;Паузе.” В Лингвистическое источниковедение, редактор Сергей&amp;#160;И.&amp;#160;Котков, 112–20. Москва: Наука.</bibl>
          <bibl n="191963">Моисеева, Галина. 1980. Древнерусская литература в художественном сознании и исторической мысли России XVIII века. Ленинград: Наука.</bibl>
          <bibl n="191658">Мурзанова, Мария Н., Боброва, Елизавета И. и Владимир А. Петров. 1956. Исторический очерк и обзор фондов Рукописного отдела Библиотеки Академии наук. Вып.&amp;#160;1: XVIII век. Москва–Ленинград: Наука.</bibl>
          <bibl n="191745">Перетц,&amp;#160;Владимир. 1902. Историко-литературные исследования и материалы. Т.&amp;#160;3: Из истории русской поэзии XVIII в. Санкт-Петербург: типография Ф.&amp;#160;Вайсберга и П.&amp;#160;Гершунина.</bibl>
          <bibl n="191869">Протоколы заседаний конференции императорской Академии наук с 1725 по 1803&amp;#160;г. Т.&amp;#160;1. 1897. Санкт-Петербург: типография Императорской Академии наук.</bibl>
          <bibl n="191793">Смагина, Галина. 2000. “Немцы-учителя и устроители учебных заведений Петербурга в XVIII в.” Русские и немцы в XVIII в.: Встреча культур, 203–10. Москва: Наука.</bibl>
          <bibl n="192225">[Смотрицкий, Мелетий]. 1648. Грамматика. Москва: Печатный двор.</bibl>
          <bibl n="191473">B&amp;#246;diker, Johann. 1690. Grund-S&amp;#228;tze der Deutschen Sprachen im Reden und Schreiben. Samt einem Bericht vom rechten Gebrauch der Vorw&amp;#246;rter. Der studierenden Jugend und allen Deutschliebenden zum Besten vorgestellt von Johanne B&amp;#246;dikero, P.&amp;#160;Gymn. Svevo-Colon. Rectore. C&amp;#246;lln an der Spree: Druckts Ulrich Liebpert.</bibl>
          <bibl n="191445">Bragone, Maria Cristina. 2012. “В лаборатории И. В. Пауса – переводчика: черновой и беловой варианты его перевода трактата Эразма Роттердамского.” In Schnittpunkt Slavistik: Ost und West im wissenschaftlichen Dialog. Festgabe f&amp;#252;r Helmut Keipert zum 70 Geburtstag, edited by Irina Podtergera, Vol. 2, 11–30. Bonn – G&amp;#246;ttingen: Bonn University Press.</bibl>
          <bibl n="191940">Gl&amp;#252;ck, Helmut. 2013. Die Fremdsprache Deutsch im Zeitalter der Aufkl&amp;#228;rung, der Klassik und der Romantik. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag.</bibl>
          <bibl n="191721">Huterer, Andrea. 2001. Die Wortbildungslehre in der Anweisung zur Erlernung der Slawonisch-Ru&amp;#223;ischen Sprache (1705–1729) von Johann Werner Paus. München: Verlag Otto Sagner.</bibl>
          <bibl n="191981">
            <bibl>Keipert, Helmut. 2003. “J.&amp;#160;W.&amp;#160;Paus und die russische Grammatikographie vor Lomonosov.” Zeitschrift f&amp;#252;r Slawistik 48, 3: 292–303.</bibl>
            <idno type="DOI">10.1524/slaw.2003.48.3.292</idno>
          </bibl>
          <bibl n="191423">Keipert, Helmut. 2016. J.&amp;#160;W.&amp;#160;Paus. Anweisung zur Erlernung der Slavonisch–Russischen Sprache. Transkript des Autographs der Akademiebibliothek St.&amp;#160;Petersburg. Bearbeitet von Andrea&amp;#160;Huterer. Schlussredaktion von Helmut&amp;#160;Keipert. Als Manuskript ausgedruckt f&amp;#252;r Deutsche Forschungsgemeinschaft (Bonn), Biblioteka Akademii nauk, Otdel rukopisej (S.–Peterburg) und Archiv der Franckeschen Stiftungen (Halle/S.). Bonn.</bibl>
          <bibl n="192017">Koch, Kristine. 2002. Deutsch als Fremdsprache im Russland des 18. Jahrhunderts. Berlin-New York: Walter de Gruyter, 2002.</bibl>
          <bibl n="191642">Smith, Gerald Stanton.&amp;#160;1973. “The contribution of Gl&amp;#252;ck and Paus to the development of Russian versification: The evidence of Rhyme and Stanza forms.” Slavonic and East European Review 51, 122: 22–35.</bibl>
          <bibl n="191758">Veneroni, Giovanni. 1728. Herrn von Veneroni Itali&amp;#228;nisch-Franz&amp;#246;sisch und Teutsche Grammatica oder Sprach=Meister. Frankfurt und Leipzig: Chez J.&amp;#160;B.&amp;#160;Andrea et H.&amp;#160;Hort.</bibl>
          <bibl n="192037">Winter, Eduard. 1953. Halle als Ausgangspunkt der deutschen Russlandkunde im 18. Jahrhundert. Berlin: Akademie-Verlag.</bibl>
          <bibl n="191579">Winter, Eduard. 1958. “Ein Bericht von Johann Werner Paus aus dem Jahre 1732 &amp;#252;ber seine T&amp;#228;tigkeit auf dem Gebiete der russischen Sprache, der Literatur und der Geschichte Ru&amp;#223;lands.” Zeitschrift f&amp;#252;r Slawistik 3, 1–5:&amp;#160;752–78.</bibl>
          <bibl n="191908">Winter, Eduard. 1959. “&amp;#171;Die Beschreibung der Reise aus Sachsen nach Moskau 1701-02&amp;#187; von J.&amp;#160;W.&amp;#160;Paus.”&amp;#160;Zeitschrift f&amp;#252;r Slawistik 4, 1: 264–71.</bibl>
        </listBibl>
      </div>
    </body>
  </text>
</TEI>