Artistic Expression of the Translatio imperii Concept in the Latin Epic Poetry of the Polish-Lithuanian Commonwealth in the 16th Century and the European Literary Context Nekraševič-Karotkaja Žanna Belarusian State University, Belarus This is a section of Essays on the Spread of Humanistic and Renaissance Literary Civilization in the Slavic World (15th-17th Century)(DOI: 10.36253/978-88-5518-198-3) by Giovanna Siedina Firenze University Press Firenze 2020 https://doi.org/10.36253/978-88-5518-198-3.05

Available for academic research purposes

Open Access

Copyright Author(s)

Content licence CC BY 4.0

Metadata licence CC0 1.0

This is original content, published for academic research purposes

 Digital edition XML powered by Booksflow

In this article the author analyzes how the Renaissance epic poetry of the Polish-Lithuanian Commonwealth approaches the theme of translatio imperii, which is a concept and a political stereotype of transfer of metaphysical world domination from country to country. After the fall of Constantinople (1453), the concept of translatio imperii gradually lost its universal character and was interpreted within the confines of a nation. Among the analyzed poems are: Bellum Prutenum (1516) by Ioannes Visliciensis and Radivilias (1592) by Ioannes Radvanus. The artistic expression of both the “Jagiellonian” and Lithuanian (i.e., Grand Duchy of Lithuania) patriotism, which incorporated the concept of translatio imperii, had an enormous impact on the formation of the national identity of the Belarusian, Lithuanian, and Polish peoples.

 Translatio imperii Latin epic poetry Renaissance Polish-Lithuanian Commonwealth literary production aesthetic experience

It is available online at https://doi.org/10.36253/978-88-5518-198-3.05

References D. Antanavičius, Kas buvo Basilius Hyacinthius Vilnensis, parašęs Panegyricus in excidium Polocense (1580)? Tapatybės atribucijos bandymas, “Senoji Lietuvos literatūra”, 47, 2019, pp. 101-122. J. Assmann, Das kulturelle Gedächtnis: Schrift, Erinnerung und politische Identität in frühen Hochkulturen, 7. Auflage, Beck, München 2007. Ricardus Bartholinus Perusinus, Ad divum Maximilianum Caesarem Augustum […] de bello Norico, Austriados libri duodecim, Argent[orati], apud Ioannem Schottum librarium, 1531. P. Bourdieu, Das literarische Feld. Die drei Vorgehensweisen, in: L. Pinto, F. Schultheis (Hrsg.), Streifzüge durch das literarische Feld, Universitätsverlag Konstanz, Konstanz 1997, pp. 33-147. G. Brogi Bercoff, Ruś, Ukraina, Ruthenia, Wielkie Księstwo Litewskie, Rzeczpospolita, Moskwa, Rosja, Europa środkowo-wschodnia: o wielowarstwowości i polifunkcjonalizmie kulturowym, in: A. Alberti, M. Garzaniti, S. Garzonio (a cura di), Contributi italian Chronika Litovskaja i Žmojtskaja, in: Polnoje sobranie russkich letopisej, t. 32, Nauka, Moskva 1975, pp. 15-127. V. Daraškevič, Mastacki pomnik Hrunwaldu, “Pomniki historyi i kultury Belarusi”, 1975, 3, pp. 55-59. A. Davydava, Prablematyzacyja kulturnaj pamjaci ŭ litaraturaznaŭčych dasledavannjach (na prykladze lacinamoŭnych tvoraŭ H. Pelgrymoŭskaha), in: “Izvestija Gomelskogo gosudarstvennogo universiteta imjeni F. Skoriny. Gumanitarnyje nauki”, 2019, 1 (112), pp. H. Dopsch, Gesalbter des Herrn – von Gott gekrönt. Zur Sakralität christlicher Herrscher, in: H. Schmidinger, C. Sedmak (Hrsg.), Der Mensch – ein Abbild Gottes? Geschöpf – Krone der Schöpfung – Mitschöpfer, Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 20 F. Dvornik, The Slavs in European History and Civilization, Rutgers University Press, New Brundwick, New Jersey 1962. R. Guzevičiūtė, Tarp rytų ir vakarų: XVI-XX a. LDK bajorų kostiumo formavimo aplinkybės ir pavidalai, Versus aureus, Vilnius 2006. Basilius Hyacinthius Vilnensis, Panegyricus in excidium Polocense atque in memorabilem victoriam Stephani invictissimi Poloniarum Regis Magnique Ducis Lituaniae ex potentissimo Moschorum Principe III. Cal. Septemb. MDLXXIX reportatem, […] Patavii, Apud La Illustrium aliquot Germanorum carminum liber. De immanissima summeque miseranda Christianorum laniena ab impiis et crudelissimis Galliae Tyrannis, Lutetiae Parisiorum, Lugduni item, aliisque eiusdem regni locis truculentissime sceleratissimeque patrata, [ H.R. Jauss, Aesthetic experience and literary hermeneutics. University of Minnesota Press, Minneapolis 1982. J. Joachimsthaler, Die Literarisierung einer Region und die Regionalisierung ihrer Literatur, in: Regionalität als Kategorie der Sprach- und Literaturwissenschaft, Peter Lang, Frankfurt am Main 2002, pp. 17-49. N. Karamzin, Istorija gosudarstva Rossijskogo, kniga tret’ja, tom IX, Kniga, Moskva 1989. U. Karotki, Belaruskaja litaratura i historyja, BDU, Minsk 2013. J. De Keyser, Francesco Filelfo and Franceso Sforza. Critical Edition of Filelfo’s Sphortias, De Genuensium deditione, Oratio parentalis and his Polemical Exchange with Galeotto Marzio, Georg Olms Verlag, Hildesheim-Zürich-New York 2015 (= Noctes Neolatin V. Korotkij, Litva, Rus’, litvin, rusin v pamjatnikach literatury Velikogo Knjažestva Litovskogo XVI-XVII vekov, in: S. Temčinas, G. Miškinienė et al. (sudarė), Lietuvos Didžiosios Kunigaikštystės kalbos, kultūros ir raštijos tradicijos, Lietuvių kalbos i A. Kraŭcevič, Stvarėnnje Vjalikaha Knjastva Litoŭskaha, Vyšejšaja škola publičnaj administracyi imja S. Stašyca, Belastok 2008. D. Kuolys, Maskva i Litva: translatio imperii, translatio rei publicae, “Belaruski histaryčny ahlad”, 14, 2007, 1-2, pp. 3-25. S. Łempicki, Renesans i humanizm w Polsce: materiały do studiów, Czytelnik, Kraków 1952. Ioannes Mylius, Poemata Ioannis Mylii Libenrodensis, poetae Laureati, ex dioecesi generosum Comitum de Hoenstein. <...> [Leipzig, Jakob Apel], 1568. B. Nadolski, Poezja polsko-łacińska w dobie Odrodzenia, in: Odrodzenie w Polsce: materiały sesji naukowej PAN 25-30 października 1953 roku; t. IV: Historia literatury, pod red. J. Ziomka, PIW, Warszawa 1956. ž. Nekraševič-Korotkaja, Pobeda v Grjunval’dskoj bitve kak omen faustum dinastii Jagellonov v geroičeskoj poėme Prusskaja vojna (1516) Jana Vislickogo, in: Senoji Lietovos literatūra, n. 31, Vilnius 2011, pp. 183-218. ž. Nekraševič-Karotkaja, Identydikacyjnyja dyspazicyi ŭ starażytnych naratywach jak heterahennaje kulturnaje jadro: belaruski historyka-litaraturny dyskurs, “Filalhičnyja študyi = Studia philologica”, 9, 2020, pp. 56-79. N.G. Paškin, Padenie Konstantinopolja i krizis ideologii imperskogo universalizma na latinskim Zapade, “Izvestija Ural’skogo Federal’nogo Universiteta”, ser. 2, Gumanitarnye nauki, 2012, 2 (102), pp. 109-117. Philipp Marion, Ehrenpforten für Kaiser Karl V.: Festdekorationen als Medien politischer Kommunikation, LIT, Berlin, Münster 2011. Helias Pilgrimovius, Epistola ad magnificum et generosum virum, dominum Theodorum Skuminum, Vilnae, Excedebat Ioannes Kartzanus Velicensis, 1586. I. Radvanus, Opera = J. Radvanas. Raštai; iš lotynų kalbos vertė S. Narbutas, Lietuvių literatūros ir tautosakos institutas, Vilnius 2009. H. Rothe, Die Entstehung der slavischen Kulturen und ihre Bedeutung in der heutigen Welt, in: H. Rothe (Hrsg.), Schriften des Komitees der Bundesrepublik Deutschland zur Fürderung der Slawischen Studien, B. 8: Slawische Kultur und Europäische Geschichte: M. Rutz, Das Wissen über den (eigenen) Osten. Nicolaus Hussovianus’ “Carmen de bisonte” als zweifacher Kommunikationsakt, “Wiener Slavistisches Jahrbuch”, 5, 2017, pp. 80-103. M.C. Sarbievius, Poetica, volumen I: Praecepta poetica. De perfecta poesi = Motejus Kazimieras Sarbievijus, Poetika, I tomas: Poezijos mokslas. Apie tobulą poeziją, Lietuvių literatūros ir tautosakos Institutas, Vilnius 2009. G. Siedina, Il concetto di virtù nella celebrazione epico-panegirica nella letteratura neolatina ucraina (fine del XVII-inizio del XVIII secolo), “Studi Slavistici”, IX, 2012, pp. 243-271. E. Ulčinaite, Literatura neołacińska jako świadectwo litewskiej świadomości państwowej i narodowej, in: J. Axer (pod red.), Łacina w Polsce, Zeszyty naukowe, z. 1-2: Między Slavia Latina i Slavia Orthodoxa, Warszawa 1995, pp. 27-43. J. Vislicki, Pruskaja vajna = Joannis Visliciensis Bellum Prutenum: na lacinskaj i belaruskaj mowach; uklad., perakl., kament. Ž. Nekraševič-Karotkaj, Propyleae, Minsk 2005. A. Vasiliauskas, Antyk i sarmatyzm, in: V. Ališauskas, L. Jovaiša, M. Paknys, R. Petrauskas, E. Raila (oprac.), Kultura Wielkiego Księstwa Litewskiego. Analizy i obrazy, Kraków 20062, pp. 1-21. H.A. Winkler, Germany: The Long Road West, vol. 1: 1789-1933, Oxford University Press, Oxford 2006.